Winncare partnerem akcji Gazety Wyborczej „Pod dobrą opieką. Opiekun i podopieczni”

opieka nad pacjentem

„Pod dobrą opieką. Opiekun i podopieczni” to akcja Gazety Wyborczej oraz Naczelnej Izby Pielęgniarskiej, której parterem został Winncare, jako firma produkująca sprzęt medyczny dla osób z różnymi niepełnosprawnościami. Ideą tej akcji jest dyskusja i próba znalezienia efektywnych i mądrych rozwiązań mających na celu poprawę jakości opieki nad osobami niesamodzielnymi. Zamiarem jej jest niewątpliwie wsparcie opiekunów, którzy zajmują się osobami z niepełnosprawnościami. Od końca maja do grudnia tego roku Gazeta Wyborcza z pomocą Winncare będzie przybliżać te problemy. Naszą intencją jest przekazać jak najwięcej informacji na temat różnych możliwości uzyskania pomocy w opiece nad osobą niesamodzielną.

Wydarzenia w ramach akcji „Pod dobrą opieką. Opiekun i podopieczni”

W ramach akcji oprócz interesujących artykułów i reportaży zaplanowane są dwa webinary i konferencja. Wezmą w nich udział przedstawiciele partnerów projektu i niezależni eksperci. Wspólnie postarają się znaleźć sposób na wyjście z zapaści jaka zapanowała w sektorze geriatrii.

WEBINAR

9 czerwca odbył się pierwszy webinar, który poprowadziła Joanna Szwedo. Pielęgniarka posiadająca ogromne doświadczenie w opiece nad pacjentami unieruchomionymi, opowiedziała m.in. o tym jak:

  • poprawić bezpieczeństwo pracy z pacjentem;
  • prawidłowo przemieszczać pacjentów z ograniczeniami ruchowymi;
  • zmniejszyć liczbę urazów układu mięśniowo-szkieletowego wśród opiekunów, które wynikają z ręcznego przemieszczania chorych, powtarzalności czynności oraz długotrwałego obciążenia tych układów;
  • zminimalizować ryzyko urazów u pacjenta, które są związane z nieprawidłowym przemieszczaniem;
  • w efekcie – jak prawidłowo podnosić i przenosić osobę z ograniczeniami ruchowymi.

 

WEBINAR ten jest zapisany i dostępny na portalu Facebook:

https://www.facebook.com/WinncarePolska/videos/1072424500017797

 

Problemy poruszone w naszej wspólnej akcji

Wspólnie poruszymy problemy jakie napotyka sektor geriatrii oraz rodzin, w której pojawia się osoba leżąca. Geriatria jest nam bardzo potrzebna i bez specjalistów w tej dziedzinie się nie obejdziemy. Opiszemy również ważny aspekt czyli potrzeby takiej rodziny, w której znalazła się osoba niesamodzielna, aby mogła dalej funkcjonować. Dlatego pokażemy też jak radzą sobie ludzie w takich przypadkach. Omówimy problemy osób niesamodzielnych, często przykutych do łóżka, którymi są nie tylko osoby starsze. W opiece długoterminowej jest 16 tys. osób w wieku do 64 lat, dla porównania tych w wieku powyżej 80 lat jest 60 tys. Natomiast w opiece paliatywno-hospicyjnej 24 tys. pacjentów nie ma jeszcze 64 lat, prawie tyle samo jest w wieku co najmniej 80 lat.

Z danych GUS wynika, że osoby po 65. roku życia stanowią już 14,7 proc. naszego społeczeństwa, a w 2030 r. będą prowadzić ponad 53 proc. gospodarstw domowych.

Ze względu na ten fakt pomożemy Gazecie Wyborczej znaleźć odpowiedzi m.in. na takie pytania jak rozwiązać problem niedoboru personelu opiekuńczego. Poruszymy temat pomocy rodzinom osób niesamodzielnych. Wspólnie zastanowimy się jak poprawić jakość usług domów pomocy społecznej i hospicjów domowych.

Więcej na ten temat

https://biqdata.wyborcza.pl/biqdata/7,159116,28505588,ilu-jest-pacjentow-przykutych-do-lozek-i-kto-sie-nimi-opiekuje.html?_ga=2.222636126.416482962.1656050388-1101751807.1656050388#do_w=167&do_v=654&do_st=RS&do_sid=882&do_a=882

https://wyborcza.pl/7,75968,28525527,starosc-niewidzialna-dla-systemu.html

Poradnik

W ramach akcji przeczytacie Państwo wiele porad m.in. o tym:

  • jak leczyć odleżyny;
  • o podstawach pielęgnacji i o tym jak ważne jest komunikowanie z osobą niesamodzielną;
  • z jakiej pomocy mogą skorzystać opiekunowie z rodziny;
  • jaki sprzęt można zamontować w domu i ile to kosztuje (co można zrobić na NFZ i jak się po to zgłosić).

Reportaże

W rzeczowych reportażach przybliżymy m. in. sytuacje opiekunów zajmujących się pacjentami, którzy już się nie komunikują. Przedstawimy sposoby komunikowania się, omówimy co się dla nich liczy i na co reagują. Pojawi się również reportaż o hospicjach. W związku z tym opiekunowie zatrudnieni w hospicjach opowiedzą o trudnościach psychicznych z jakimi się zmagają i o braku pomocy w pokonywaniu ich.

Rozmowa z psychologiem

Dowiecie się Państwo z rozmowy z psychologiem, który udziela pomocy telefonicznie – z czym zmagają się wykończeni psychicznie opiekunowie. Przede wszystkim  co muszą przerobić, co mogą usłyszeć od odbierającego telefon.

Przeczytacie również wiele interesujących informacji na temat pracy pielęgniarki w opiece domowej, hospicyjnej a także paliatywnej. Omówione zostaną zawody przyszłości związane z opieką nad osobami niesamodzielnymi. Wiele ciekawych artykułów i wydarzeń czeka na Państwa w najbliższych miesiącach i gorąco zapraszamy Państwa do ich śledzenia na portalu Gazeta Wyborcza oraz za pośrednictwem naszej strony na portalu Facebook.

Wybieramy materac dla pacjenta długotrwale unieruchomionego

materac przeciwodlezynowy

Istnieje wiele przyczyn długotrwałego unieruchomienia pacjenta. Często odbierają choremu możliwość samodzielnego funkcjonowania. Chory w takich sytuacjach potrzebuje troskliwej opieki bliskich oraz pomocy profesjonalnej ze strony opiekuna medycznego, pielęgniarki czy fizjoterapeuty. Dla poprawy komfortu i bezpieczeństwa potrzebuje również wszelkich możliwych udogodnień, w tym profesjonalnego sprzętu medycznego. W dzisiejszym artykule pomożemy Państwu wybrać odpowiedni materac, który zminimalizuje ryzyko i  pomoże zwalczać powikłania skórne – odparzenia i odleżyny.

Przyczyny długotrwałego unieruchomienia pacjenta

  • choroby układu sercowo-naczyniowego – udary mózgu, zawał mięśnia sercowego;
  • choroby neurologiczne – choroby Alzheimera, Parkinsona, stwardnienie rozsiane, uszkodzenie rdzenia kręgowego;
  • zaburzenia układu oddechowego – przewlekłe choroby płuc, w tym zapalenie płuc;
  • schorzenia układu kostno-stawowego – m.in. osteoporoza, zwyrodnienia stawów, złamania kości udowej.
  • Inne choroby, m.in. cukrzyca, nowotwory

Przyczyn długotrwałego unieruchomienia jest wiele i niosą za sobą różne konsekwencje, w szczególności uszkodzenia skóry i odleżyny. W następstwie długiego przebywania w pozycji leżącej może dojść do ogólnego osłabienia organizmu, zapalenia płuc, chorób układu moczowego czy pogorszenia stanu psychicznego.

W celu zapobiegania powstawaniu odleżyn oraz zmniejszenia prawdopodobieństwa powikłań i utrzymania jakości życia pacjenta na jak najwyższym poziomie wskazana jest częsta zmiana pozycji oraz dobór właściwego materaca przeciwodleżynowego.

Osobom, które nie mogą poruszać się ani zmieniać pozycji zaleca się stosowanie materacy zmiennociśnieniowych. Wszystkie materace tego typu firmy Winncare posiadają pompę z systemem automatycznego i stałego obliczania ciśnienia pompowania dostosowanego do masy ciała pacjenta. Posiadają wbudowany alarm dźwiękowy i wizualny oraz zawór bezpieczeństwa CPR. CPR to funkcja szybkiego spuszczenia powietrza w sytuacji, kiedy niezbędne jest przeprowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej. Naprzemienna zmiana ciśnienia powietrza w komorach materaca zmieniając nacisk na poszczególne partie ciała, odciąża je. Powierzchnia materaca ulega ciągłym zmianom przez co  minimalizuje ryzyko powstawania odleżyn oraz działa korzystnie w niwelowaniu już istniejących.

Materace zmiennociśnieniowe Winncare:

  • Axtair One® Plus – zalecamy go do leczenia odleżyn 1-2 stopnia oraz w ich zapobieganiu u pacjentów o średnim i wysokim ryzyku, którzy przebywają w łóżku przez więcej niż 15 godzin dziennie. Materac posiada 18 niezależnych komór z poliuretanu, które można swobodnie wyciągać. Pompa pracuje w 1 trybie dynamicznym (naprzemiennym).
  • Axtair Automorpho® Plus – Wspomaga leczenie istniejących odleżyn w stopniu 1-4 oraz działa profilaktycznie u pacjentów o ryzyku średnim do wysokiego. Podobnie jak w Axtair One Plus, ten model także posiada 18 niezależnych komór. Wezgłowie posiada wygodną poduszkę przykrywającą dwie statyczne komory. Budowa materaca pozwala na wypuszczenie powietrza z 4 komór pod stopami, odciążając pięty. Pompa pracuje w 3 trybach: dynamicznym, statycznym, terapeutycznym/pielęgnacyjnym.
  • Axtair Automorpho® Axensor – Wspomaga profilaktykę i leczenie odleżyn 1-4 stopnia. Najbardziej zaawansowany technologicznie materac przeciwodleżynowy Winncare. Używając aplikacji Axensor® Connect,  wygenerujesz raport z historią użycia materaca. Model jest dostępny w dwóch wariantach: dla osób wstających, które leżą ponad 15 godzin na dobę oraz dla osób leżących o słabej kondycji ogólnej. Podobnie jak w Axtair Automorpho Plus istnieje możliwość wypuszczenia powietrza z 4 komór pod stopami. Pompa pracuje w 3 trybach: dynamicznym, statycznym, terapeutycznym/pielęgnacyjnym.
Materac Axtair Automorpho® Axensor® stworzony w celu zapobiegania i leczenia już istniejących odleżyn.

Pokrowce

Do naszych materacy dostępne są 2 rodzaje pokrowców: PROMUST PU i PROMUST CIC z dodatkiem jonów srebra (mają one działanie bakterio-, grzybo- i wirusobójcze), oba wyposażone w antypoślizgową podstawę. Strona wierzchnia pokrowców charakteryzuje się rozciągliwością, przepuszcza parę ale nie przepuszcza cieczy. Materace zmiennociśnieniowe Winncare posiadają deklarację zgodności z normami UE, charakteryzują się wysoką jakością wykonania, objęte są 2-letnią gwarancją.

Pamiętaj, że materac zmiennociśnieniowy ma za zadanie redukcję ucisku tkanek. Wymusza mikrokrążenie i uśmierza ból a także masuje ciało, łagodząc napięcie mięśni. Co szczególnie ważne, materace tego typu redukują ilość nowo powstałych odleżyn i przyspieszają czas ich leczenia. W rezultacie poprawiają komfort życia pacjenta.  Pamiętajmy, że materac zmiennociśnieniowy znajduje się na liście sprzętów rehabilitacyjnych refundowanych przez NFZ. Więcej na temat możliwości dofinansowania do sprzętów rehabilitacyjnych.

 

https://pl.freepik.com/darmowe-zdjecie/chora-pacjentka-w-lozku-w-szpitalu_14603226.htm#page=5&query=pacjent%20w%20%C5%82%C3%B3%C5%BCku&position=29&from_view=search

Skutki nieprawidłowego transferu pacjenta

Pacjent i opiekun. Komfort oraz bezpieczeństwo opiekuna i pacjent podczas przemieszczania.

W czasie, gdy brakuje personelu medycznego każdy, kto opiekuje się osobą z niepełnosprawnością, pielęgniarka, opiekun medyczny czy opiekun domowy, powinien wiedzieć jak zadbać zarówno o siebie jak i o swojego pacjenta. Ręczny transfer pacjenta niesie bowiem ogromne ryzyko wypadków i urazów. Wynika to m.in. z nieznajomości technik transferu, z braku sprzętu ułatwiającego transfer czy przeszkód lokalowych.

Warto przypomnieć, że do grona osób z dysfunkcjami ruchu zaliczamy osoby starsze, u których problem z poruszaniem się wynika z następującego procesu starzenia się organizmu, osoby z niepełnosprawnościami, po amputacji kończyn, po urazach czaszkowo-mózgowych i po urazach rdzenia kręgowego.
Do kręgu osób z ograniczoną mobilnością nalezą także chorzy po udarach mózgu, czy też cierpiący na choroby neurodegeneracyjne – m.in. SMA, stwardnienie rozsiane.

Skutki popełnianych błędów występujące u pacjentów

 

Zwichnięcie stawu barkowego

Do sytuacji takiej może dojść gdy opiekun musi podciągnąć chorego do pozycji wyjściowej. Ułożenie pacjenta w łóżku w pozycji zbyt wysokiej skutkuje tym, że pacjent (zwłaszcza z deficytami samodzielności i ruchomości) często się z niego zsuwa.

Opiekun bardzo często ciągnie pacjenta pod pachy, ponieważ nie zna technik bezpiecznego przemieszczania. Często nie dysponuje sprzętem ułatwiającym zmianę pozycji chorego. Jak wspomniano wyżej takie postępowanie może skutkować uszkodzeniem stawu barkowego a nawet jego zwichnięciem .

 

                           Zwichnięcie stawu barkowego

 

Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest znaczne ograniczenie mobilności  pacjenta, ból, obniżenie jakości życia, niechęć do wykonywania kolejnych czynności oraz narażenie na kolejne procedury medyczne w tym zabieg operacyjny oraz rehabilitacje.

Złamania patologiczne

Do takiej sytuacji dochodzi najczęściej gdy opiekun ciągnie chorego za ręce, zarówno przy podnoszeniu go do siadu czy też przy próbie pionizacji. Najbardziej  narażeni na złamania są chorzy z osteoporozą, wyniszczeni oraz pacjenci ze zmianami nowotworowymi, w tym przerzutami do kości.

Warto pamiętać, że w tej grupie chorych nawet zadziałanie siły o niewielkim natężeniu może spowodować uraz. Leczenie chorego ze złamaniem patologicznym jest trudne a czasem nawet niemożliwe.

 

                 Złamanie patologiczne
Upadki

W przypadkach opieki nad osobami osłabionymi, z niedowładami czy też zaburzeniami równowagi zwiększa się ryzyko upadku chorego podczas pionizacji. Pacjent ciągnięty za ręce nie ma stabilnego podparcia w opiekunie a sama pozycja może wygenerować upadek. Należy pamiętać żeby zadbać o to by pacjent znajdował się blisko ciała opiekuna.

Zwiększone ryzyko powstania odleżyn

Zachowanie prawidłowej techniki podnoszenia zmniejsza ryzyko powstawania odleżyn. Pamiętajmy, że nie należy pociągać za skórę pacjenta, ponieważ wzrost tarcia pomiędzy skórą chorego a jego bielizną powoduje powstawanie ran.

Skutki błędnego postępowania dla opiekuna

 

Obciążania układu mięśniowo-szkieletowego u opiekuna

Praca przy chorym z ograniczoną mobilnością, bez użycia sprzętu ułatwiającego transfer oraz w nieprawidłowej pozycji ciała, może doprowadzić do obciążeń układu mięśniowo-szkieletowego, które skutkują urazami kumulacyjnymi i ostrymi kręgosłupa.

W sytuacji, gdy pacjent łapie opiekuna za szyje lub obejmuje w pasie, może dojść do dużych przeciążeń w odcinku szyjnym oraz lędźwiowo-krzyżowym kręgosłupa. Obciążenia te mogą prowadzić do mikrourazów we wspomnianych obszarach. Te zaś kumulując się mogą doprowadzić do zwyrodnień, ostrych urazów czy wręcz uniemożliwić poruszanie się i generować absencję w pracy.

                                                Pionizacja z zastosowaniem pionizatora Stellar 170

W codziennych czynnościach takich jak przemieszczanie, czynności higieniczne i pielęgnacyjne ogromne znaczenie ma pozycja ciała przyjęta przez opiekuna. Należy przypomnieć, że w zależności od przyjętej pozycji ciała opiekuna dochodzi do obciążenia krążka międzykręgowego w kręgosłupie. Podnoszenie zaś ciężaru o wadze 50 kg generuje nacisk na krążek międzykręgowy o wartości aż 700-800 kg.

Bezpieczny transfer pacjenta ergonomia w pracy opiekuna

Pamiętajmy, że długotrwałe obciążenie kręgosłupa m.in. w odcinku lędźwiowym może stanowić zagrożenie zwyrodnieniami czy urazami ostrymi. Skutek jest oczywisty- to niezdolność do opieki nad chorym i długotrwała absencja w pracy.

Reasumując, aby wyeliminować skutki niewłaściwego transferu należy odpowiednio przygotować się merytorycznie, zadbać o zaopatrzenie w specjalistyczny sprzęt oraz przystosować pomieszczenia. Prawidłowy transfer chorego przyczynia się do poprawy ergonomii wykonywanych czynności oraz zmniejszenia ilości urazów wśród osób opiekujących się chorymi. Więcej na ten temat we wpisie https://winncare.pl/akademia/porady/zasady-prawidlowego-transferu-pacjenta/

 

Jak ułożyć pacjenta przy pomocy poduszek pozycjonujących i podkładek

materac przeciwodlezynowy

Niewątpliwie opieka nad osobą niepełnosprawną jest bardzo trudnym zadaniem. Każdy pacjent unieruchomiony powinien być wyposażony w podstawowy sprzęt rehabilitacyjny i wyroby medyczne, które zminimalizują nacisk na skórę i tkanki podskórne. Zapewnienie prawidłowej pozycji ciała w łóżku ma na celu odciążenie jego partii poprzez zmniejszenie napięcia mięśni, a w rezultacie zapobieganie powstawaniu odleżyn. W myśl przysłowia „lepiej zapobiegać niż leczyć” niezbędne będzie zastosowanie w takich przypadkach pozycjonerów.

Zanim przedstawimy Państwu przykłady zastosowania poduszek pozycjonujących warto przypomnieć podstawowe działania z zakresu profilaktyki odleżyn. Są to przede wszystkim:

  • codzienna higiena i pielęgnacja ciała chorego (stosowanie kremów i balsamów po myciu),
  • częsta zmiana pościeli i odzieży – stosowanie naturalnych tkanin,
  • zmiana pozycji ciała pacjenta nie rzadziej niż co 2 godziny,
  • masaże i oklepywane partii ciała narażonych na odleżyny,
  • obserwacja i monitoring stanu skóry oraz szybka reakcja w przypadku pojawienia się pierwszych zmian na skórze,
  • unikanie urazów i mikrourazów,
  • odpowiednia dieta bogata w białko i składniki mineralne, np. cynk i selen oraz witaminy A, C, E.

WALORY POZYCJONERÓW WINNCARE

Pozycjonery są szeroko wykorzystywane nie tylko w szpitalach, domach opieki, zakładach opiekuńczo-leczniczych, ale często także na własny użytek w opiece domowej. Na wstępie musimy wspomnieć o zaletach wyrobów Winncare, które wyróżniają te produkty wśród innych dostępnych na rynku.

Niewątpliwą zaletą poduszek jest materiał, z jakiego zostały wykonane – tkanina PU-poliamid, powlekana poliwęglanem. Ultradźwiękowe zgrzewanie krawędzi zabezpiecza je przed dostawaniem się cieczy. Bezpieczeństwo pacjenta gwarantują natomiast mikrokulki ze styropianu samogasnącego oraz system Vacuum Touch™, umożliwiający stabilny rozkład mikrokulek wewnątrz poszycia. Jony srebra, które zastosowano w pokrowcu zapobiegają rozwojowi mikroorganizmów, takich jak: grzyby, pleśń oraz bakterie i mają właściwości antyzapachowe. Poduszki Winncare posiadają właściwości termiczne – zapewniają odpowiednią temperaturę skórze, chroniąc ją przed przegrzaniem czy poceniem.

SPOSOBY UŁOŻENIA PACJENTA ZA POMOCĄ WYBRANYCH MODELI POZYCJONERÓW

Obszar krętarza

Powstawanie odleżyn w obszarze krętarza to rzadko występująca sytuacja, mająca niestety bardzo poważne zdrowotne konsekwencje. Dotyczy to przede wszystkim obłożnie chorych pacjentów, u których zaleca się stosowanie pozycji leżącej półbocznej pod kątem 30 stopni. Na pomoc przychodzi tu pozycjoner Winncare. Dostępny w dwóch rozmiarach i zintegrowany z poduszką dla większego komfortu pacjenta. Jego umiejscowienie nie wymaga wysiłku, a pozycja utrzymuje się stabilnie przez długi czas.

Obszar pięt oraz łokci

Odleżyny pięt są zdecydowanie częstsze niż odleżyny łokci. W obu przypadkach przyczyną jest zbyt długie przebywanie w pozycji leżącej grzbietowej. Rozwiązaniem są poduszki pozycjonujące Winncare o mniejszym rozmiarze, rozmieszczone w obszarze nóg i ramion. Podtrzymują nachylenie ułatwiające krążenie krwi. Gładka krawędź poduszki zapobiega powstawaniu lokalnych punktów nacisku. Charakteryzują się brakiem punktów o zwiększonym nacisku wokół ścięgien Achillesa, kostek i łokci.

Obszar kostek i kolan

Odleżyny w tym obszarze występują najczęściej u pacjentów z retrakcją mięśni i ścięgien w kończynach dolnych. Specjaliści wskazują na konieczność odwodzenie kończyn dolnych w celu zmniejszenia nacisku na kostkach, kłykciach i kolanach. Proponujemy Państwu cylindryczną poduszkę stosowaną z poduszką odwodzącą kolano. Zastosowane jednocześnie utrzymują odwodzenie dolnych kończyn. Obniżają nacisk wokół kłykci kości udowych (kolana) oraz wewnętrznych kostek. Chronią także stawy kolanowe.

Obszar kości krzyżowej, kulszowej i pięt

Odleżyny na kości krzyżowej pojawiają się często u pacjentów siedzących, którzy wysuwają się w przód lub u pacjentów leżących, którzy nie są prawidłowo układani w pozycji pół siedzącej. Odleżyny na kości kulszowej zaś u pacjentów siedzących i są najczęstszymi odleżynami u pacjentów z paraplegią. Specjaliści zalecają pozycję półwysoką, zmniejszającą nacisk w obszarze kości krzyżowej, kości kulszowej i pięt. My natomiast polecamy zastosowanie czterech specjalnych poduszek. Rozwiązanie to zmniejsza ryzyko zsuwania pacjenta do przodu, zmniejsza ryzyko upadku  i redukuje nacisk na łokciach.

Winncare posiada w swojej ofercie także poduszki, które są wykorzystywane w celu redukcji bólu w obszarze lędźwiowym. Pomocna tu będzie poduszka cylindryczna, którą umieszczamy pod kolanami. Łagodzi ona również ból stawu międzywyrostkowego. Natomiast w celu utrzymania bioder w pozycji odwodzącej np. po operacji wszczepienia protezy biodrowej zalecamy specjalną poduszkę odwodzącą biodra.

Posiadamy również w swojej ofercie poduszki ogólnego wykorzystania w rozmiarze małym i średnim (T1 I T2). Są to poduszki do uniwersalnego wykorzystania, które można stosować wraz z innymi poduszkami Winncare. Warto podkreślić, że zastosowanie profesjonalnych pozycjonerów zapobiega zakażeniom krzyżowym.

Pozycjonery Winncare wyróżniają się certyfikatem dopuszczenia do bezpośredniego kontaktu ze skórą Oeko-Tex klasa 2. Są także zgodne z wymaganymi normami, przepisami i wytycznymi, dotyczącymi produktów o charakterze medycznym. Chodzi tu przede wszystkim o:

  • europejskie przepisy przeciwpożarowe EN 597-1 i 2 oraz GPEM D1 i bis 89 i D90,
  • normy w zakresie odporności na przenikanie bakterii przenoszonych przez ciesz, odporności na przenikanie krwi i krwi syntetycznej oraz cieczy hydrostatycznych,
  • normy w zakresie odporności na gronkowca złocistego opornego na metalicynę.

Dla bezpieczeństwa użytkowania Winncare poddaje swoje wyroby rygorystycznym testom i kontroli jakości. Nasi przedstawiciele zaprezentują szczegóły oferty oraz pomogą dobrać najlepsze produkty dostosowane do Państwa potrzeb. Skontaktuj się z naszym przedstawicielem.

 

 

Dzieci z niepełnosprawnością – jaka pomoc przysługuje rodzicom?

Kiedy w rodzinie pojawia się dziecko z niepełnosprawnością (wrodzoną lub nabytą z powodu choroby czy wypadku), życie wszystkich jej członków przewraca się do góry nogami. Nie oznacza to jednak, że zostaną pozostawieni z problemami sami. Rodzice mogą ułatwić sobie opiekę na wiele sposobów, korzystając z refundowanych rozwiązań. Wkrótce ma zmienić się także największa bolączka opiekunów osób z niepełnosprawnością – zakaz wykonywania pracy.

Opiekunowie pójdą do pracy

Zacznijmy od nadziei na dobre zmiany. Wiosną 2021 roku do konsultacji społecznych trafił bardzo korzystny projekt zmian w przepisach. Obecnie, by otrzymać świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 1971 zł miesięcznie, opiekun osoby z niepełnosprawnością musi powstrzymać się od wykonywania pracy zarobkowej – w przeciwnym razie zasiłek przepada. Nawet jeśli rodzic pozostający z dzieckiem w domu miałby możliwość dorobienia do skromnego budżetu, na przykład pracą zdalną lub chałupniczą, zarobienie choćby 10 zł wiąże się z utratą świadczenia.

Te przepisy mają ulec zmianie. Nie znamy jeszcze szczegółów i terminów. Nieoficjalnie wiadomo, że wypłata świadczenia będzie powiązana ze średnią krajową, która w 2020 wynosiła 5371 złotych brutto. Paweł Wdówik z Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej poinformował o planowanym “suwakowym” mechanizmie przyznawania świadczenia. Im więcej zarobi opiekun, tym niższa kwota zasiłku. Dopiero przekroczenie średniej krajowej całkowicie pozbawi opiekuna prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Jakie środki mogą otrzymać rodzice dzieci z niepełnosprawnością?

Na razie przepisy pozostają bez zmian – rodzic opiekujący się chorym dzieckiem nie może podjąć pracy. Jakie świadczenia przysługują takim opiekunom?

  • Największym świadczeniem, na jakie mogą liczyć opiekunowie dzieci z niepełnosprawnością, jest wspomniane wyżej świadczenie pielęgnacyjne – 1971 zł.
  • Kolejnym jest zasiłek rodzinny. W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764 zł. Wówczas rodzice mogą liczyć na od 95 do 135 zł, w zależności od wieku dziecka.
  • Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego wynosi miesięcznie od 90 do 110 zł (w zależności od wieku dziecka).
  • Zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 239,66 zł miesięcznie przysługuje m.in. niepełnosprawnemu dziecku do 16 roku życia. Obejmuje także osobę do 24 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
  • Specjalny zasiłek opiekuńczy, wynoszący 620 zł miesięcznie, związany jest z kryterium dochodowym i przysługuje opiekunom powstrzymującym się od pracy zarobkowej.
Podnośnik sufitowy Luna Mover w użytku.
Opiekunowie dzieci z niepełnosprawnością mogą otrzymać 95% dofinansowania ze środków PFRON na likwidację barier architektonicznych i technicznych. Można przeznaczyć je na montaż podnośnika sufitowego, np. Luna Mover.

 

Dofinansowanie celowe – nawet 15 średnich krajowych

Zasiłki i świadczenia otrzymywane co miesiąc nie są jedynymi środkami, na jakie mogą liczyć opiekunowie dzieci z niepełnosprawnością. Dostępne są także liczne możliwości dofinansowań celowych.

  • Do PCPR / MOPS / MOPR warto zgłosić się o dofinansowanie turnusu rehabilitacyjnego – dla dziecka i opiekuna. Dofinansowanie wynosi maksymalnie 27% przeciętnego wynagrodzenia (dla dzieci i uczącej się młodzieży) oraz 18% przeciętnego wynagrodzenia dla opiekuna.
  • Z PFRON można uzyskać zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny, ortopedyczny oraz środki pomocnicze. Chodzi tu m.in. o pieluchy, aparaty słuchowe czy okulary, kule, obuwie ortopedyczne, wózki inwalidzkie czy materace przeciwodleżynowe. Szczegółowe informacje na ten temat można uzyskać na stronie PFRON.
  • Na szczególną uwagę zasługuje dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych. Wniosek należy złożyć we właściwym miejscowo centrum pomocy rodzinie (PCPR, MOPR). Wysokość dofinansowania to nawet 95% wartości inwestycji. Jego maksymalna wartość to aż piętnastokrotność przeciętnego wynagrodzenia. Dofinansowanie może dotyczyć np. zakupu podnośnika jezdnego lub montażu podnośnika sufitowego, które ułatwiają codzienne przemieszczanie dziecka z niepełnosprawnością.

Jeśli jesteś opiekunem dziecka z niepełnosprawnością i nie korzystałaś/eś jeszcze w tym roku z dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, skontaktuj się z przedstawicielem Winncare z Twojego regionu. Pomoże on dobrać właściwe rozwiązanie dla Ciebie i Twojego dziecka. Dokona też wyceny, co umożliwi złożenie wniosku do PCPR / MOPS.

Czynności pielęgnacyjne w opiece domowej i instytucjonalnej 

 W przypadku ograniczonej mobilności, pacjenci potrzebują pomocy w wielu sytuacjach – także związanych z higieną i pielęgnacją ciała. Hi­giena całego ciała osoby chorej, czynności toaletowe i odpowiednia pie­lęgnacja skóry są podstawowymi ele­mentami opieki, równie ważnymi jak odpowiednie żywienie. Zapewniają choremu nie tylko dobre samopoczucie, czystość i poczucie godności – są również elementem profilaktyki odleżyn i zapobiegają odparzeniom.  

 Podstawowe zasady pielęgnacji pacjenta  

  1. Ciało każdego człowieka, także tego z ograniczoną mobilnością, powinno być myte przynajmniej raz dziennie. Używamy do tego wody i łagodnych środków myjących o pH 5,5.  
  2. Częstszego mycia mogą wymagać narządy intymne (w razie potrzeby po wypróżnieniu).  
  3. Ważne jest zachowanie higieny jamy ustnej. Zęby pacjenta myjemy co najmniej dwa razy dziennie, a najlepiej po każdym posiłku.  
  4. Jeśli to możliwe, warto zapewnić pacjentowi kąpiel w wannie lub pod prysznicem co najmniej 1-2 razy w tygodniu.  
  5. Włosy powinny zostać umyte 1-2 razy w tygodniu, chyba że wymagają częstszego mycia ze względu na dużą potliwość pacjenta. Pamiętaj o codziennym czesaniu. 
  6. Jeśli to tylko możliwe, aktywizuj podopiecznego. Wyposaż sypialnię i łazienkę pacjenta w drabinki i uchwyty lub podnośnik. Pomogą zwiększyć jego udział w czynnościach higienicznych.  
  7. Istotna jest właściwa kolejność. Zaczynamy od mycia zębów, poprzez mycie głowy i twarzy, ciała, kończąc na myciu nóg i miejsc intymnych. Używamy do tego kilku myjek, dbamy także o regularną wymianę wody. 
  8. Raz na dwa tygodnie obetnij paznokcie dłoni, raz w miesiącu – stóp. Możesz wygładzić skrócone paznokcie pilniczkiem i zadbać o skórki. Jeśli opiekujesz się panią, która zawsze dbała o manicure, pomalowane na ulubiony kolor paznokcie z pewnością sprawią jej dużą przyjemność. 
  9. Dbaj o swoje bezpieczeństwo, zwłaszcza w zakresie potencjalnych urazów kręgosłupa. Pomocne tu będą podnośniki (sufitowe lub jezdne) i inne sprzęty ułatwiające transport i pielęgnację.  
  10. Zadbaj o komfort osoby, którą pielęgnujesz oraz o odpowiednie warunki. Oznacza to nie tylko zapewnienie intymności, ale także odpowiedniej temperatury w pomieszczeniu.  
  11. Rozmawiaj z osobą, którą pielęgnujesz, informując o kolejnych czynnościach. Nawet, jeśli pacjent nie odpowiada na komunikaty, nigdy nie wiesz, co słyszy i odczuwa.  
  12. Nie zapomnij o regularnej zmianie pościeli i piżamy – zawsze wtedy, gdy jest brudna lub przepocona, nie rzadziej niż raz w tygodniu. 

Czego potrzebujesz do właściwej pielęgnacji osoby z problemami z mobilnością? 

Warto zgromadzić wszystkie przybory higieniczne tak, aby były dostępne pod ręką. Dobrym pomysłem jest przeznaczenie na nie podręcznej szafki czy wózka.  

Podstawowe produkty to jednorazowe rękawiczki, duża miska, myjka i dzbanek z ciepłą wodą, odpowiednie środki do mycia skóry, ręczniki, podkłady higieniczne, szczoteczka i pasta do mycia zębów, kosmetyki i preparaty do pielęgnacji skóry (balsam, środki ochronne). Dla mężczyzn potrzebne będą także przybory do golenia, a jeśli występują problemy z nietrzymaniem moczu lub nie ma możliwości transportowania pacjenta do toalety, także czyste pieluchomajtki czy basen.  

Ważne jest również to, aby myć chorego przynajmniej dwiema, a najlepiej trzema różnymi myjkami. Jedna myjka powinna służyć do mycia ciała chorego, druga wyłącznie do podmywania, trzecia – do mycia twarzy.  

Ogromnym ułatwieniem są wszelkie sprzęty, które możemy wykorzystać w czasie transportu do łazienki czy podczas czynności pielęgnacyjnych. Część z dostępnych rozwiązań, jak wózkowanny, sprawdzi się głównie w instytucjach zapewniających opiekę – wymagają one większej przestrzeni i łazienek dostosowanych do specjalnych potrzeb osób z problemami z poruszaniem. Inne, jak krzesła kąpielowe i toaletowe, sprawdzą się także w domu czy mieszkaniu – wymagają jedynie odpowiedniego prysznica (z kabiną walk-in, czyli bez brodzika).  

Zadbaj o swój kręgosłup

W przetransportowaniu pacjenta do łazienki czy toalety pomocne będą podnośniki – tu, w zależności od możliwości architektonicznych i finansowych, możemy zdecydować się na podnośnik sufitowy lub jezdny. Jest to szczególnie ważne dla bezpieczeństwa obu stron. Przy częstym podnoszeniu pacjenta opiekun ryzykuje kontuzjami i przewlekłymi schorzeniami kręgosłupa i stawów. Pacjent asekurowany wyłącznie siłą mięśni opiekuna ryzykuje natomiast upadkiem, który wiąże się nie tylko z potencjalnymi obrażeniami i bólem, ale także późniejszą traumą i lękiem przed wykonywaniem czynności higienicznych.  

Jeśli musisz dźwigać pacjenta siłą własnych mięśni, zadbaj o właściwą postawę. Więcej informacji na ten temat znajdziesz w artykule Pacjent i opiekun. Komfort oraz bezpieczeństwo pacjenta i opiekuna podczas przemieszczania

 

Wykonywanie codziennych czynności staje się dużo łatwiejsze, gdy mamy do dyspozycji właściwe sprzęty, jak podnośnik sufitowy Lunafotel toaletowo-kąpielowy HERA II 140.

 

Czym pielęgnacja bliskiego różni się od pielęgnacji pacjentów w instytucji?  

Choć w wielu przypadkach  procedura dbania o higienę pacjenta jest identyczna i wynika z logiki, w praktyce pielęgnacja osoby bliskiej w domu różni się od tego, jaką profesjonalni opiekunowie i pielęgniarki zapewniają podopiecznym w DPS-ach, szpitalach, hospicjach i innych instytucjach. 

  • Jeśli profesjonalnie zajmujesz się opieką nad osobami z ograniczoną mobilnością, z jednej strony doskonale wiesz, jak zajmować się pielęgnacją podopiecznych i postępujesz zgodnie ze sprawdzoną rutyną. Z drugiej – stoi przed Tobą wyzwanie, jakim jest pielęgnacja wielu osób każdego dnia. Dlatego kluczowe jest zadbanie o zdrowie Twoich pleców. Jeśli placówka, w której pracujesz, nie zapewnia ułatwień w postaci podnośników do transportu pacjentów, powiedz im o dofinansowaniu z ZUS na poprawę warunków pracy dla pracowników
  • Jeśli zajmujesz się osobą bliską w warunkach domowych, możesz czuć się zagubiona/y, bo większość poradników w Internecie skierowana jest do profesjonalistów. Odwagi. Nie ma niczego złego w tym, że początkowo czujesz skrępowanie czy lęk przed popełnieniem błędu. Pamiętaj, że zawsze możesz skorzystać z pomocy pielęgniarki czy profesjonalnego opiekuna – taka osoba pokaże Ci, jak prawidłowo zadbać o osobę bliską oraz jak wykonywać codzienne czynności w ergonomiczny sposób. Choć Twój bliski potrzebuje mniejszej lub większej pomocy z Twojej strony, wciąż jest Twoim bliskim – w warunkach domowych nie musisz przestrzegać wszystkich zaleceń idealnie. Na przykład – jeśli nie czujesz takiej potrzeby, gumowe rękawiczki będą zbędne przy większości czynności, jak mycie zębów i głowy czy manicure. Sięgnij także po ułatwienia, na które przysługuje dofinansowanie z PFRON – możesz otrzymać aż 95% środków na zakup podnośnika

 

Codzienna pielęgnacja i higiena jest sporym wyzwaniem w opiece nad osobą z ograniczoną mobilnością. Istnieje jednak wiele nowoczesnych rozwiązań, które odciążają opiekuna i sprawiają, że pacjent może wykonać wiele czynności samodzielnie. Warto po nie sięgnąć, tym bardziej, że na wszystkie można otrzymać duże dofinansowania, sięgające nawet 95% (w przypadku podnośników). 

Profilaktyka odleżyn. Jak poprawić jakość życia pacjentów długotrwale unieruchomionych?

25 lutego w ramach Akademii Winncare odbył się webinar „Profilaktyka odleżyn”, którego prelegentką była Joanna Szwedo, pielęgniarka z 25-letnim stażem pracy i specjalistka opieki paliatywnej. Podsumujmy najważniejsze informacje przekazane przed doświadczoną pielęgniarkę, która na co dzień związana jest z opieką długoterminową i paliatywną, głównie w domu chorego.

Problemy pacjentów unieruchomionych

Długotrwale unieruchomiony pacjent to chory, który pozostaje w pozycji leżącej lub siedzącej i nie jest w stanie zmienić pozycji swojego ciała bez pomocy osoby trzeciej.  Niezależnie od tego, czy unieruchomienie jest wynikiem choroby postępującej, operacji, dysfunkcji układu nerwowego czy przyjmowania niektórych grup leków, pacjentów tych łączą wspólne problemy – z układem krążenia, układem mięśniowym, moczowym czy pokarmowym. Najbardziej charakterystyczne są jednak powikłania skórne – odparzenia i odleżyny (zmiany niedokrwienne).

Kiedy zmiana na skórze jest odleżyną?

Zagrożone powstaniem odleżyn są wszystkie miejsca, gdzie tkanka podskórna jest cienka.  Pojawienie się zaczerwienienia czy zasinienia w miejscu zagrożonym powstaniem odleżyn powinno być już poważnym sygnałem ostrzegawczym. Często mamy już wtedy do czynienia z odleżyną I stopnia. W takiej sytuacji najważniejszym zadaniem jest zapobieganie ich pogłębianiu.

Duże znaczenie ma ciśnienie proste, wywierane na tkanki z jednej strony przez kościec, a z drugiej – przez podłoże (łóżko, materac) na którym przebywa pacjent. W miejscach, gdzie tkanka podskórna jest najcieńsza, nawet w ciągu jednej nocy mogą powstać zmiany odleżynowe.

Jakie wyzwania ma pacjent z odleżynami?

Pacjent z odleżynami cierpi zarówno fizycznie, jak i psychicznie. Odleżyny wiążą się nie tylko z bólem w miejscu dotkniętym zmianami – ze względu na ich charakter (nieprzyjemny zapach, sączenie) pociągają za sobą szereg problemów w każdej sferze życia. To problemy:

  • Zdrowotne (pogorszenie ogólnego stanu, większe dolegliwości bólowe).
  • Emocjonalne, psychiczne (zaburzenia snu, poczucie beznadziei, stany depresyjne).
  • Ekonomiczne / materialne (brak środków na gojenie ran, opatrunki i produkty pielęgnacyjne, suplementację odżywiania).
  • Społeczne (wycofanie z kontaktów z innymi, niechęć do rehabilitacji czy innych aktywności).

Powyższe kwestie znacząco obniżają jakość życia pacjenta. Największym zagrożeniem spowodowanym odleżynami pozostaje jednak zawsze ryzyko śmierci. Powikłania wywołane odleżynami doprowadzają do przedwczesnego zgonu pacjentów.

Profilaktyka odleżyn

Aby zapobiec wszystkim negatywnym skutkom powstawania odleżyn, zmniejszyć prawdopodobieństwo powikłań i utrzymać jakość życia pacjenta na jak najwyższym poziomie, kluczowa jest profilaktyka. Składają się na nią cztery najważniejsze elementy:

  1. Ocena stopnia ryzyka.
  2. Pielęgnacja skóry za pomocą właściwych produktów pielęgnacyjnych.
  3. Odciążenie tkanek, częsta zmiana pozycji i dobór właściwego materaca przeciwodleżynowego.
  4. Zapewnienie substancji odżywczych – właściwe odżywianie, suplementacja diety.

Odciążenie ciała w profilaktyce odleżyn

Odciążanie ciała to niezbędny element profilaktyki i leczenia zmian niedokrwiennych. Przede wszystkim: chory absolutnie nie powinien leżeć ani siedzieć na zmianie odleżynowej. Zalecane jest stosowanie materacy i poduszek przeciwodleżynowych, które ułatwiają rozłożenie ucisku miejscowego na większą powierzchnię. Dzięki temu nacisk na ranę jest mniejszy. Istotne jest także używanie pozycjonerów, które pomagają ułożyć pacjenta w pożądanej pozycji.

Systematyczna zmiana pozycji ciała jest kluczowa. Powinna mieć miejsce co dwie godziny. Dokumentowanie zmian (np. kartą zmiany pozycji ciała) ułatwia dbanie o regularność odciążania ciała pacjenta.

Istotne jest także prawidłowe przenoszenie, podnoszenie pacjenta. Konieczne jest wystrzeganie się mikrourazów skóry, które mogą przerodzić się w zmiany niedokrwienne. Pomocne będą tu podnośniki, które równomiernie rozkładają nacisk na powierzchnię skóry w czasie transferu pacjenta.

Materace, poduszki i pozycjonery

Poduszki i materace, na których unieruchomiony pacjent spędza właściwie całą dobę, są bardzo istotnym elementem profilaktyki odleżyn.

Materace statyczne są wypełnione pianką wiskoelastyczną, która pozwala na zdrowe i wygodne ułożenie pacjenta. Nie dochodzi w nich do zmiany ciśnienia, jak w materacach dynamicznych (zmiennociśnieniowych), w których pompa reguluje ciśnienie pod ciałem pacjenta. Takie samo rozróżnienie dotyczy poduszek, które podnoszą komfort siedzenia na przykład na wózku inwalidzkim.

Pozycjonery – poduszki pozycjonujące, wypełnione mikrogranulkami – dopasowują się do ciała pacjenta i pozycji, w której chcemy go ułożyć. Pomagają regulować temperaturę na skórze chorego (przegrzewanie przyśpiesza powstawanie odleżyn). W zależności od potrzeb danego pacjenta możemy dobrać jedną poduszkę lub zestaw pozycjonerów, które odciążą newralgiczne miejsca. Pozycjonery ułatwiają m.in. ułożenie pacjenta na brzuchu, co pozwala uwolnić od ucisku skórę potylicy, okolic krzyżowych, pięt itd.

profilaktyka odleżyn - poduszki pozycjonujące Winncare

Poduszki pozycjonujące pomagają utrzymać właściwą pozycję ciała, odciążając miejsca zagrożone odleżynami.

Najczęstsze błędy w postępowaniu z osobami unieruchomionymi

  • Układanie pacjenta zbyt wysoko – pacjent zsuwa się, jest podciągany za pachy, skóra ociera o materac. Rozwiązaniem jest zastosowanie podnośników, które pozwalają w wygodny i bezpieczny dla pacjenta i opiekuna sposób zmienić położenie chorego.
  • Pielęgnacja skóry chorego produktami i kosmetykami przeznaczonymi dla noworodków. Miękka i gruba skóra niemowląt różni się od cienkiej, wiotkiej skóry osoby starszej. Ich potrzeby są zupełnie różne, dlatego do mycia i pielęgnacji osób leżących należy wybierać produkty pielęgnacyjne przeznaczone dla nich.
  • Stosowanie zbyt dużych pieluchomajtek. Środki chłonne muszą być dobrane do rozmiaru i potrzeb chorego. Nie powinny być zbyt obszerne.
  • Nieprawidłowe żywienie i brak suplementacji. Pacjent powinien dostawać posiłki dostosowane do jego wieku i możliwości (np. problemy z przełykaniem czy w obrębie jamy ustnej), ale przede wszystkim takie, których spożycie będzie dla niego przyjemne. Diety restrykcyjne, słoiczki dla niemowląt nie są dobrym rozwiązaniem i jeszcze bardziej obniżają jakość życia chorego. Kluczowe jest zapewnienie pacjentowi komfortowych warunków do jedzenia – w pozycji siedzącej, w miarę możliwości umożliwiającej samodzielne spożycie posiłku.

stolik przyłóżkowy Winncare

Pozycja siedząca w czasie posiłku i możliwość samodzielnego jedzenia to ważna kwestia dotycząca osób unieruchomionych, poprawiająca jakość ich życia.

Samopoczucie pacjenta unieruchomionego jest obniżone przez sam fakt istnienia choroby, która nie pozwala na samodzielne poruszanie się czy choćby poprawienie pozycji ciała. Dlatego profilaktyka odleżyn, bolesnego i wstydliwego problemu towarzyszącego osobom długotrwale leżącym, jest tak ważna dla jakości życia tych pacjentów.

Szpitale, Domy Pomocy Społecznej, Zakłady Opiekuńczo-Lecznicze, Hospicja i inne ośrodki zajmujące się opieką długoterminową i paliatywną, stojące przed tym wyzwaniem, zapraszamy do programu testowania materacy przeciwodleżynowych Winncare.

 

Aby dowiedzieć się więcej o pielęgnacji skóry osób zagrożonych odleżynami, przeczytaj nasz artykuł: Pielęgnacja skóry u pacjentów długotrwale unieruchomionych.

 

 

 

Pielęgnacja skóry u pacjentów długotrwale unieruchomionych

Pielęgnacja skóry u pacjentów długotrwale unieruchomionych

Pojawienie się odleżyn na ciele osoby długotrwale unieruchomionej znacząco obniża jakość życia, samopoczucie i wymaga kompleksowego, skomplikowanego leczenia. Dlatego tak ważna jest profilaktyka odleżyn, a odpowiednia pielęgnacja skóry stanowi jej ważny element. Opiekujesz się osobą leżącą lub poruszającą się na wózku inwalidzkim? Sprawdź, jak chronić ją przed odleżynami dzięki codziennej pielęgnacji.

Continue reading

Dieta w profilaktyce odleżyn

Dieta w profilaktyce odleżyn

Odpowiednie żywienie ma kolosalny wpływ na zdrowie naszego organizmu. Może wspomagać leczenie, a jednocześnie zapobiegać wielu chorobom – w tym powstawaniu odleżyn u osób długotrwale unieruchomionych. Jak wykorzystać wiedzę o diecie w profilaktyce odleżyn? Oto kilka wskazówek.

Continue reading